Á okkar vettvangi hafa ekki átt sér stað neinar formlegar kjarasamningsviðræður við SA í vikunni, en eins og kunnugt er var viðræðunum slitið fyrir tæpum tveimur vikum síðan. Sáttasemjari hefur boðað iðnaðarmannafélögin á fund n.k. mánudag og þá verður staðan endurmetin.

mannlif jakkafot

Það sem hefur gerst og mun væntanlega hafa áhrif á gang mála er að VR, Efling og þau félög sem eru í samfloti með þeim eru komin aftur að samningaborðinu.

Þær fréttir berast að málin séu að skýrast og það sé sterkur vilji hjá báðum aðilum að gera alvöru tilraun til að ná samningum.

Takist þeim að fá hjólin til að snúast eru vaxandi líkur á að fleiri komi að samningaborðinu því það verður að segjast eins og er að þeir aðilar sem sátu við samningaborðið í febrúar og byrjun mars, voru komnir vel áleiðis með samning án þess að hægt sé að segja að samningur lægi á borðinu.

Helgin sem er framundan getur því orðið vendipunktur í þessum kjarasamningaviðræðum.

Það er orðið mjög brýnt að koma því á hreint hvort hægt sé að ljúka samningum eða hvort við þurfum að grípa til aðgerða til að knýja á um niðurstöðu.
Þessi óvissa sem staðið hefur mánuðum saman er farin að hafa neikvæð áhrif og mikilvægt að henni ljúki sem fyrst svo hægt sé að fara að vinna samkvæmt þeirri niðurstöðu sem fæst.

Aðgerðahópur iðnaðarmannafélaganna er að störfum og hans fyrsta verk er að planleggja hugsanlegar aðgerðir. Hópurinn er að meta hvaða vinnustaðir og starfshópar innan okkar raða myndu hafa mest áhrif ef til verkfalla kæmi. Matið liggur ekki fyrir en málin munu skýrast á næstu dögum. Það er mikilvægt að hvert aðildarfélag taki þessa umræðu og komi með ábendingar til aðgerðarhópsins.

Allir eru sammála um að óbreytt ástand getur ekki varað mikið lengur, óbreytt ástand hlýtur að kalla á að við endurmetum vinnulagið og stillum okkur saman til að knýja á um viðunandi lausn.

Rétt er að halda því til haga að Samiðn og Rafiðnaðarsambandið áttu í gær fund með Reykjavíkurborg þar sem áherslur sambandanna voru kynntar. Við gerum ráð fyrir að ljúka vinnu við kröfugerð á hendur sveitarfélögum og ríki í næstu viku og í framhaldi verði þær kynntar.

Pistill vikunnar um samningaviðræður

Ekki er hægt að halda því fram að okkur hafi miðað mikið í samningaviðræðunum en við höfum þó reynt að þoka málum í rétta átt. Tíminn hefur verið notaður til að eiga samtöl við atvinnurekendur í einstökum starfsgreinum s.s. í málm- og í byggingageiranum.

vinnustadaeftirlit b

SA hefur lagt fram tilboð til þeirra félaga sem hafa vísað deilunni til sáttasemjara og kynnt það efnislega fyrir okkur án þess að það hafi verið lagt fram formlega. Nú er verið að skoða innihald tilboðsins og hvernig eigi að bregðast við því og að hvaða leyti það uppfyllir okkar kröfur.

Með tilboðinu til félaganna sem hafa vísað til sáttasemjara er ljóst að það eru að verða vatnaskil í þessari deilu. Spurning er hvort tilboðið sé grunnur til að byggja á eða hvort það leiðir til þess að félögin fari í auknum mæli að skapa sér stöðu til að geta þrýst á. Tíminn tikkar á okkur og öllum ætti að vera ljóst að nú þarf eitthvað að fara að gerast.

Það sem hefur verið að trufla samtölin um endurnýjun kjarasamninga eru fréttir af gríðarlegum hækkunum hjá bankastjórum og æðstu embættismönnum ríkisins. Það gap sem stjórnvöld bjuggu til með að fella niður kjaradóm og vera ekki tilbúin með það fyrirkomulag sem á að taka við, hafa þeir sem eru í efstu lögum samfélagsins nýtt til hins ýtrasta.

Stjórnvöld bera þarna mikla ábyrgð og það er þeirra að taka á þessum ósóma og gefa fólki kost á að skila til baka þessum óhóflegu hækkunum eða hverfa af vettvangi.

Næsta vika getur orðið viðburðarrík og ekki ósennilegt að í henni muni skýrast hvert þessi deila muni þróast.

Við erum enn þá að vinna að styttingu vinnuvikunnar og gerum okkur vonir um að okkur takist að ná góðri lendingu í því máli.

rh object 6152

Viðræður þokast

Viðræður um nýja kjarasamninga eru í fullum gangi og hverfist grunnurinn að nýjum samningum um nokkur mikilvægustu hagsmunamál okkar iðnaðarmanna. Má þar nefna styttingu vinnuvikunnar, svigrúm til launahækkana, húsnæðismál, skattamál, lífeyrismál og launakerfið sjálft. Reynsla við samningaborðið skiptir miklu og því fengur í þeim sterka hópi sem heldur fram málum okkar við fulltrúa atvinnulífsins. Þó viðræður gangi hægt, miðar þeim hægt og bítandi áfram, ekki síst vegna þeirrar miklu vinnu sem þegar hefur verið unnin á skrifstofunni við undirbúning, gagnaöflun og útfærslu hugmynda okkar sérmála. Þó er staðan viðkvæm og ljóst að brugðið getur til beggja vona, enda ekkert í hendi fyrr en búið er að undirrita nýja samninga. Hins vegar er sú samheldni og samstaða sem iðnaðarmenn sýna í þessum viðræðum til mikillar eftirbreytni.

Jákvæðir hlutir í farvatninu

Ef litið er til nokkurra jákvæðra þátta, er hægt að segja að viðræður okkar iðnaðarmanna við Samtök atvinnulífsins um styttingu vinnuvikunnar hafi þegar komist lengra en margir bjuggust við. Vinnuvikan á Íslandi er með því lengsta sem þekkist og krafa okkar hvað þetta varðar er einföld; við viljum styttri vinnuviku án nokkurrar launaskerðingar. Þá hefur orðið jákvæð þróun hvað varðar aðgerðir í húsnæðismálum og skattamálum. Loks er hægt að nefna að við höfum lagt á það áherslu að komandi kjarasamningar verði afturvirkir til áramóta og hafa samningsaðilar tekið undir það með fyrirvara. Þá má nefna að við iðnaðarmenn höfum opnað fyrir þann möguleika að gera styttri kjarasamning til að liðka fyrir langtímabreytingum, eins og með styttingu vinnuvikunnar, og er það raunhæfur möguleiki.

Kennitöluflakk og keðjuábyrgð á borðinu

Að sama skapi liggja sem fyrr ákveðnir hlutir þungt á okkar mönnum. FIT hefur verið í fararbroddi í baráttunni gegn því kennitöluflakki sem hefur alltof lengi fengið að þrífast á íslenskum vinnumarkaði með tilheyrandi skuldaslóða, ógreiddum launum og óreiðu. Hið sama má segja um keðjuábyrgðina. Við höfum ítrekað þá skoðun okkar að keðjuábyrgð eigi að ná til alls vinnumarkaðarins, enda um meinsemd að ræða sem ætti að vera fyrir löngu búið að uppræta úr okkar þjóðfélagi. Starfsmannaleigur, sem spretta upp eins og gorkúlur, flytja inn erlent vinnuafl og greiða laun langt undir því sem eðlilegt telst og rukka starfsmenn svo um óhóflega húsaleigu og fleiri gjöld, hafa ekkert erindi inn á vinnumarkaðinn. Baráttan gegn þessum þáttum heldur áfram.

Jafngildi og launajafnrétti

Framlagning frumvarps um jafngildingu iðnnáms og stúdentsprófs er fagnaðarefni og gott að sjá þetta baráttumál okkar komið inn á borð Alþingis. Það væri mikilvægt innlegg í framtíðarsýn aðila vinnumarkaðarins að sjá þetta verða að veruleika og slík viðurkenning á mikilvægi iðngreina staðfestir þau verðmæti sem felast í fjölbreytni í bakgrunni þeirra sem hafa háskólamenntun. Þá hefur orðið afar jákvæð þróun hvað varðar fjölgun kvenna í námi í bílgreinum. Æ fleiri konur sækja sér nú nám í þessari grein og nú skiptir miklu að halda vel á spöðunum og tryggja áfram það sjálfsagða launajafnrétti kynjanna í iðngreinum sem ríkt hefur.

 Vinnustaðaeftirlit ber árangur

Að sama skapi ber að fagna að ekki verður betur séð en að öflugt og skilvirkt vinnustaðaeftirlit okkar sé að bera árangur. Æ færri brot koma upp við þetta eftirlit, þó vissulega séum við enn að standa menn að verki við ótrúlegustu hluti. Við höldum þessu mikilvæga eftirliti að sjálfsögðu áfram og hvetjum félagsmenn okkar til að vera á varðbergi og aðstoða okkur við að uppræta þessa óværu á okkar vinnustöðum.

Endurnýjun í stjórn og trúnaðarmannaráði

Talsverð endurnýjun verður í stjórn FIT á næsta aðalfundi og er það vel. Endurnýjun er alltaf nauðsynleg og ferskleiki í hugsun og nálgun þeirra verkefna sem bíður hverrar stjórnar er mikilvæg. Áhugi félagsmanna á að koma að stjórn félagsins er þakkarverður. Hið sama má segja um trúnaðarmannaráð, en þar mun einnig verða talsverð endurnýjun. FIT er lifandi félag þar sem breytingar í þjóðfélagi og fjölskyldumynstri koma fram, yngri félagsmenn koma með sínar áherslur og sjónarmið og slíkt endurspeglast í endurnýjun þeirra sem koma að stjórn félagsins. Áhugi félagsmanna á félaginu hefur alltaf verið mikill og í því liggur mikill styrkur okkar, bæði út á við og inn á við. Við byggjum á samheldni, samstöðu og samvinnu, því við vitum að þannig eru okkur allir vegir færir.

Hilmar Harðarson, formaður FIT

Pistill um framvindu í kjaraviðræðum vikuna 28. janúar til 1. febrúar.

rh object 6304

Þessi vika sem senn er að baki verður kannski ekki skráð sem vikan þegar stóru tíðindin bárust af viðræðum um endurnýjun kjarasamninga. En viðræðum hefur verið haldið áfram.

Að stytta vinnuvikuna án skerðingar á launum og gera samhliða ráðstafanir til þess að tekjur fyrir dagvinnu dugi til góðrar afkomu og innan ekki langs tíma verði yfirvinna frekar undantekning en meginregla er verkefni sem kallar á mikla yfirlegu og vandaða útfærslur.

Við erum að vinna með það yfirmarkmið að stytta vinnuvikuna og semja um góð laun. Til að dregið verði úr yfirvinnu verður fólk að vera sæmilega sátt við sem það ber úr bítum fyrir dagvinnuna. Það er löng hefð á íslenskum vinnumarkaði að vinna yfirvinnu og því þarf að breyta. Það er hins vegar ljóst að við breytum ekki gömlum hefðum á einum degi en það er sameiginlegur vilji að hefja vegferðina að þessu markmiði.

STYTTRI VINNUVIKA GÓÐ LAUN

Iðnaðarmannasamfélagið hefur lagt mikla áherslu á að tekið sé á brotastarfsemi á íslenskum vinnumarkaði sem snýr að erlendum starfsmönnum, kennitöluflakki og svartri atvinnustarfsemi.
Í gær skilaði starfshópur tillögum til félagsmálaráðherra um úrræði til að vinna gegn brotastarfsemi á íslenskum vinnumarkaði. Þessu ber að fagna og við fyrtu sýn lofa þær góðu en ekki hefur gefist tími til að rýna tillögurnar en megin markmið þeirra er að regluverk á vinnumarkaði verði skilvirkt og þær aðgerðir sem ráðist verður í skili tilætluðum árangri.

Unnið hefur verið í málum sem snúa að stjórnvöldum og má þar nefna skattamál og húsnæðismál sem við gerðum góð skil í síðasta pistli.

Í þessari viku hafa málefni sem snúa að almannatryggingum þ.á.m tekjutengingar fengið framgang og ættu tillögur þar að lútandi að geta farið til stjórnvalda á næstu dögum.

Iðnaðarmannasamfélagið hefur lagt mikla áherslu á að dregið verði úr tekjutengingum í almannatryggingakerfinu, vegna lífeyris frá lífeyrissjóðum. Einnig að tryggt verði jafnræði gagnvart almannatryggingum hvort sem lífeyrisþegi er að fá lífeyri úr samtyggingu eða séreign ef hún er tilkomin vegna skylduiðgjalds.

Það eru fleiri mál sem við viljum taka upp gagnvart stjórnvöldum sem snúa að lífeyrismálum t.d hefur iðnaðarmannasamfélagið lagt til að heimilað verði að nota megi tilgreinda séreign í afmarkaðan tíma til fyrstu kaupa á íbúðarhúsnæði.

Við munum halda áfram að funda á næstu dögum og vonandi verður frá fleiru að segja í næsta pistli.
Við vonum að allir eigi framundan góða helgi og ef þið hafið fyrirspurnir eða innlegg til samningamanna, verður slíku tekið fagnandi.

Í vor eru sextíu ár liðin frá stofnun FBÁ sem er eitt af þeim félögum sem myndar grunninn sem síðar varð að Félag iðn- og tæknigreina

2012 55 AK 02903

Mánudaginn 20. apríl 1959 komu nokkrir iðnaðarmenn í byggingageiranum saman á Selfossi og ákváðu að stofna félag um hagsmuni sína. Þetta voru iðnaðarmenn af ýmsu tagi.
Nokkur undirbúningur hafði átt sér stað fyrir fundinn. Þannig voru tilbúin drög að lögum félagsins, sem og hugmyndir um félagsgjöld. Í fundargerð kemur fram að það hafi verið trésmiðir sem höfðu forgöngu um stofnun félagsins.

Í stofnfundargerð kemur fram að Jón Kristjánsson hafi sett fundinn og skipað Sigurð Ingimundarson fundarstjóra og nafna hans Guðmundsson fundarritara. Fundarritarinn las uppkast að lögum fyrir félagið og gaf síðan orðið laust. Í fundargerðinni kemur fram að nokkrar breytingar hafi verið gerðar á drögunum, en ekki hverjar þær voru. Á hinn bóginn gefa fyrirspurnir Kristjáns Finnbogasonar og svör Jóns Kristjánssonar við þeim góða hugmynd um hvers konar félag hugmyndin var að stofna þarna á fundinum.

1. Hversu stórir meistarar mega vera í félaginu?
Svar: Skv. 5. grein félagslaga má enginn vera í félaginu sem er atvinnurekandi í það stórum stíl að hagsmunir hans standi nær vinnukaupanda en verkafólki að áliti félagsfundar.

2. Hvaða réttindi þurfa menn að hafa til að fá inngöngu í félagið. Nægir að menn hafi vinnuréttindi eða staðbundin réttindi?
Svar: Skv. 3. grein félagslaga hafa þeir einir rétt til inngöngu, sem lokið hafa tilskyldu námi og staðist sveinspróf í húsasmíði, húsgagnasmíði, málaraiðn, múrverki eða pípulögnum.

3. Hefur undirbúningsnefndin aflað sér upplýsinga um hversu há árgjöld eru í hliðstæðum félögum?
Svar: Í hliðstæðum félögum er árgjald félagsmanna 10–15 krónur á viku. Í framlögðum félagslögum er lagt til að árgjaldið verði ákveðið frá ári til árs.

Sigurður Ingimundarson velti fyrir sér hver tilgangurinn væri með stofnun þessa félags; hvaða gagn félagsmenn gætu haft af því. Hann benti á að æskilegt væri að félagið hefði að einhverju leyti með mannaráðningar á vinnustöðum að gera. Einnig gætu iðnaðarmenn stofnað ýmsa sjóði með slíkum samtökum, til stuðnings félagsmönnum.
Eftir að umræðum lauk var fyrsta stjórn Félags byggingariðnaðarmanna Árnessýslu kjörin og var hún þannig skipuð:

Jón B. Kristinsson, formaður
Sigurður Guðmundsson, ritari
Friðrik Sæmundsson, gjaldkeri
Guðmundur Guðnason, varaformaður
Sæmundur Bæringsson, meðstjórnandi.

Stofnfélagar hafi verið 28 en ekki kemur fram hvort þeir hafi allir verið mættir á fundinum eða hvort einhverjir þeirra gerst stofnfélagar síðar.

2011 39 JÞS 04454Stjórn Félags byggingariðnaðarmanna í Árnessýslu. Efri röð f.v.: Valdimar Þórðarson, Ágúst Magnússon, Erlendur Guðmundsson og Guðmundur Helgason. Neðri röð f.v.: Hákon Halldórsson, Páll Árnason, Sigurður Ingimundarson og Einar Elíasson. 

Sjúkrasjóður og ASÍ

Það er augljóst að stjórnarmenn hafa ekki setið auðum höndum, því á fyrsta aðalfundi félagsins, 27. mars 1960, er samþykkt að stofna sjúkrasjóð og skyldi hluti félagsgjalda renna í þann sjóð.
Á félagsfundi 6. nóvember sama ár kemur fram að sótt hafi verið um aðild að Alþýðusambandi Íslands en þeirri beiðni hafi verið synjað. Ástæðan var sú að innan félagsins væru menn sem hefðu aðra í þjónustu sinni. Á fundinum var samþykkt tillaga um að færa þá félagsmenn á aukaskrá sem hefðu aðra í þjónustu sinni. Var það samkvæmt uppástungu stjórnar Fulltrúaráðs verkalýðsfélaga Árnessýslu. Slík tilhögun átti að auðvelda félaginu inngöngu í ASÍ.

Viku síðar, 13.nóvember, er enn boðað til fundar og þá til að kjósa einn fulltrúa á 27. þing ASÍ og einn til vara. Á fundinum kom fram að fyrrnefnd breyting á meðlimaskrá félagsins gerði að verkum að rétt væri að senda fulltrúa á ASÍ-þingið, þar sem líklegt væri að Félag byggingariðnaðarmanna Árnessýslu yrði tekið inn í Alþýðusamband Íslands. Fyrsti fulltrúi FBÁ á ASÍ-þing var kjörinn Guðmundur Helgason og varamaður hans Jón B. Kristjánsson.
Í skýrslu formanns á aðalfundi 19. mars 1961 kom síðan fram að félagið hefði verið tekið í Alþýðusamband Íslands.

Sameiningar, samstarf og félagsslit

Saga FBÁ er í raun keimlík sögu annarra verkalýðsfélaga; gerist mest á sviði kjara- og réttindabaráttu. Félagið geldur nokkuð smæðar sinnar og leitar samstarfs við önnur verkalýðsfélög til að auka styrk sinn. Í upphafi tíunda áratugar síðustu aldar gengur félagið í Samband byggingarmanna (SBM) og jafnvel rætt um hugsanlega sameiningu félagsins og Trésmiðafélags Reykjavíkur. Þriggja manna nefnd var skipuð til að skoða það mál. Á félagsfundi í desember 1992 var sameining SBM og Málm- og skipasmiðasambandsins (MSÍ) til umræðu. Gestur fundarins, Þorbjörn Guðmundsson frá SBM, lætur þess getið í máli sinu að á síðasta SBM-þingi hafi fulltrúar FBÁ einmitt þrýst fast á um skipulagsmál.
Á félagsfundi í ársbyrjun 1995 sagði formaðurinn, Ármann Ægir Magnússon, frá fundi sem fram hafði farið í desember árið áður. Þar höfðu fulltrúar frá FBÁ og Iðnaðarmannafélagi Rangæinga hitt iðnaðarmenn úr Vestur Skaftafellssýslu. Fundarmenn urðu sammála um að kanna vilja til að stofna félag sem næði yfir svæðið frá Lómagnúpi í austri að Kópavogi (Hellisheiði) í vestri.

Á þessum félagsfundi FBÁ er samþykkt ályktun, orðuð svo í fundargerð:
Félagsfundur FBÁ samþykkir fyrir sitt leyti að stofnað verði sunnlenskt iðnfélag sem nái yfir Suðurland frá Lómagnúpi að Kópavogi í vestri. Stofnfundur verði 12. mars 1995 ef tillagan fæst samþykkt í báðum félögunum. Þeim mönnum sem saman komu 20. desember 1994 í Vík í Mýrdal til undirbúnings, verði falið að vinna að undirbúningi stofnunar nýs félags. Það er: Að ljúka uppgjöri félaganna. Halda aðalfund og slíta félögunum sama dag og stofnað verður nýtt félag, þar sem allir félagsmenn geta notið sömu réttinda, nýtt nafn yrði valið, lög staðfest og stjórn kjörin. Jafnframt yrði tekið tillit til nýs félagssvæðis.
Þessi tillaga var samþykkt samhljóða eftir nokkrar umræður.

Þann 12. mars 1995 er svo síðasti aðalfundur FBÁ haldinn, þar sem félaginu er slitið. Þetta var hefðbundinn aðalfundur, þar sem flutt var skýrsla stjórnar og gjaldkera og umræður fóru fram um þær. Eftir að þeim umræðum lauk bar Ármann Ægir, formaður félagsins upp tillögu um að eignir félagsins og skuldbindingar verði nýja iðnaðarmannafélagsins, sem stofnað yrði á Hvolsvelli þennan sama dag. Tillagan var samþykkt með öllum greiddum atkvæðum. Þá bar Ármann Ægir fram tillögu um að félaginu yrði slitið og var sú tillaga einnig samþykkt með öllum greiddum atkvæðum.

„Að lokum þakkaði formaður öllum fyrir fundarsetu og samstarf á liðnum árum og sleit síðan þessum síðasta fundi Félags byggingariðnaðarmanna Árnessýslu,“ segir í fundargerð.
Lauk þar með sögu Félags byggingariðnaðarmanna Árnessýslu.

Ármann Ægir Magnússon var síðasti formaður FBÁ og því tilvalið að taka hann tali við þessi tímamót.

Patreksfirðingurinn Ármann Ægir Magnússon flutti suður í Hveragerði til að læra húsasmíði þegar hann var 21 árs gamall. Félagsmálaáhuginn vaknaði fljótlega; hann var kosinn formaður Iðnnemasambands Íslands á námsárunum, „tók við af Þorbirni Guðmundssyni húsasmið,“ segir hann.
Eftir að hafa lokið námi og sveinsprófi flutti hann ásamt Rakel Mónu Bjarnadóttur, eiginkonu sinni til Strömmen í Noregi. Þar starfaði hann við trésmíði í tvö ár og Rakel sem leikskólakennari.
Stjórnmálaáhuginn blundaði og Ármann starfaði með SV, Socialistisk Venstreparti meðan hann var í Noregi. Spurður hvers vegna í ósköpunum hann hafi flutt aftur til Íslands, dregur hann svarið við sig:
„Það er nefnilega það. Á þessum árum voru Norðmenn búnir að finna olíuna, peningarnir hrúguðust upp og verið var að setja Olíusjóðinn á stofn, eftirlaunasjóð fyrir alla Norðmenn. En þá var mynduð vinstri stjórn á Íslandi og mig langaði þangað. Þegar maður er ungur trúir maður.“ Og hlær.
Eftir heimkomuna árið 1979 gekk Ármann Ægir í FBÁ.

ArmannAegir

„Ég hafði mig ekkert í frammi í félaginu. Mætti á fundi en sagði lítið og lét ekkert til mín taka á neinn hátt, fyrr en ég bauð mig fram til formanns á aðalfundi 1991.“
–Varstu beðinn að bjóða þig fram?
„Nei, ég bara tranaði mér fram þarna á fundinum. Ég fann að eitthvað var að, einhver hnútur í samskiptunum við meistarana, vegna innheimtu gjalda aftur í tímann. Mér fannst að þeir sem stjórnuðu félaginu væru orðnir of stór hluti af vandanum til að geta leyst hann, svo ég bauð mig fram.“
Ekkert mótframboð kom í formannskjörinu þannig að Ármann Ægir varð sjálfkjörinn. Hann var formaður FBÁ þar til það var lagt niður 1995 og Sunniðn stofnað.

–Og alltaf sigldur lygn sjór?
„Ekki alltaf, en oftast þó. Í verkföllum vildi slá í brýnu. Ég man að einu sinni vorum við í verkfallsvörslu í Þorlákshöfn og höfðum þann háttinn á að ef þeir voru að vinna sem ekki máttu það, tókum við af þeim verkfærin og settum í skottið á bílnum mínum. Þegar við komum að trésmiðjunni Mát, sem heitir Fagus í dag, voru þar nokkrir að og við tókum af þeim verkfærin og stungum í skottið hjá mér. Einn eigandinn, mikið heljarmenni, óð að mér og hóf mig á loft með annarri hendi og hafði á orði að réttast væri að drepa mig. Lét samt orðin duga.
Þegar við svo komum á Selfoss úr þessari ferð fór ég í skottið að sækja tólin, en þar voru þá engin verkfæri. Í ljós kom að félagar mínir í verkfallsvörslunni höfðu tekið þau úr bílnum mínum og falið þau. Þeir vissu að þetta var ólögleg aðgerð og vildu vernda mig.“

–Það er mikið að gera í samstarfs- og sameiningarmálum á þeim tíma sem þú ert formaður. Þið gangið í Samband byggingarmanna, veltið fyrir ykkur hugsanlegri sameiningu við Trésmiðafélag Reykjavíkur og gerið ykkur mjög gildandi í umræðum um skipulagsmál á SBM-þingum.
„Stækkun félagssvæðisins og aukin samvinna iðnaðarmanna hafði lengi verið áhugamál mitt. Meðan uppi voru hugmyndir um að við sameinuðumst Trésmiðafélaginu reistum við okkur meira að segja sumarhús í landi TR, Stóra-Hofi í Gnúpverjahreppi. Síðan þróuðust mál þannig að ég fór að ræða við menn annars staðar. Menn eins og Yngvar Þorsteinsson á Hellu. Við tveir urðum miklir trúnaðarvinir. Við höfðum samband við fleiri félagsmálamenn í austurhlutanum og mótuðum þannig hugmyndina um eitt félag iðnaðarmanna í byggingariðnaði í Árnes-, Rangárvalla- og Skaftafellssýslum. Undirtektirnar voru mjög jákvæðar, ekkert mál að fá menn til að vera með.
Þegar við Yngvar byrjuðum að ræða þessi mál átti Verkalýðsfélagið Þór á Hellu eigið húsnæði. Yngvar veiktist illa meðan á þessu ferli stóð, dauðveikur í nýrunum. Hann tók af mér loforð áður en hann dó, að nýja félagið myndi halda verkalýðshúsinu og það varð. Nú er búið að sameina bæjarskrifstofurnar á Hellu og Verkalýðshúsið í einu húsi, ef svo má segja.
FBÁ átti á þessum tíma hlut í hæð að Eyravegi 15, á móti verslunarmönnum sem við vorum í samstarfi við. Við eignuðumst svo hálfa hæð á Eyravegi 29 og vorum alltaf með starfsmann í hálfu starfi eftir Það. Seinna fluttum við svo að Austurvegi 56.“

2010 92 SJ 12111

Smiðir útskrifast frá Fjölbrautaskóla Suðurlands. F.v.: Ármann Ægir Axelsson, Magnús Ólafsson, óþekktur, Njörður Helgason, Gestur Þráinsson, Gísli Björnsson og Sigurður Sigursveinsson. skólameistari.

Viðræður iðnaðarmanna vítt og breitt um Suðurland gengu vel. Svo vel að á félagsfundi í FBÁ í janúar 1995 skýrir formaðurinn frá fundi sem hann hafði átt 20. desember árið áður með fulltrúum Iðnaðarmannafélags Rangæinga og iðnaðarmönnum úr Vestur-Skaftafellssýslu.
„Á þessum fundi urðum við sammála um að kanna vilja manna til að stofna félag sem næði yfir svæðið frá Lómagnúpi í austri að Kópavogi í vestri. Einnig að á fyrirfram ákveðnum degi skyldi leggja niður þau félög sem fyrir væru og stofna sama dag þetta nýja félag byggingariðnaðarmanna.“ Á fundinum og lagði Ármann Ægir síðan fram tillögu um hvernig staðið skyldi að málum. Sú tillaga var samþykkt samhljóða.
„Þetta var allt mjög vandlega undirbúið, svo öruggt væri að allt færi fram samkvæmt lögum og réttinda allra væri gætt. Þannig að á síðasta aðalfundi FBÁ, 12. mars 1995, var samþykkt að félagið skyldi lagt niður og sameinað byggingarmönnum í Rangárvallasýslu og Vestur-Skaftafellssýslu í nýju félagi. Sama dag var nýja félagið formlega stofnað á Hvolsvelli og hlaut nafnið Sunniðn.“

Ármann Ægir var kosinn fyrsti formaður Sunniðnar. Aðrir í fyrstu stjórninni voru þeir Sverrir Einarsson, Selfossi; Sveinn Þórðarson, Vík; Árni Þorgilsson, Hvolsvelli og Ingólfur Rögnvaldsson.
Sunniðn starfaði í 8 ár, þar til það sameinaðist Félagi iðn- og tæknigreina, FIT, árið 2003 og var lagt niður í kjölfarið. Þá var Ármann kjörinn gjaldkeri FIT og gegnir því starfi enn.

–Var enginn á móti því að leggja Sunniðn niður?
„Nei, eiginlega ekki. Kannski einn eða tveir, en almennt var stuðningurinn mjög afgerandi. Við ferðuðumst í alla kjarna á Suðurlandi og héldum fundi. Það var bara gleði og gaman. Það er reyndar skemmtilegt að geta þess, að söðlasmiðir á Suðurlandi gengu í Sunniðn á sínum tíma.“

–Finnst þér stofnun félags á borð við FIT hafa verið fyrirhafnarinnar virði fyrir félagsmenn?
„Ekki spurning. FIT er aðili að Samiðn, sem er samband 12 verkalýðsfélaga víða um land og er öflugt samband.
Þegar við vorum komnir í FIT héldumm við áfram að rækta sambönd við menn í félögum utan félagsins og fá þá í samstarf með okkur. Ég get nefnt Suðurnesjamenn sem dæmi. Við Sigfús Eysteinsson, formaður Iðnsveinafélags Suðurnesja, kynntumst vel. Forystumenn Suðurnesjamanna voru harðákveðnir í að ganga ekki í FIT. En við ræddum saman og það fór fram allsherjaratkvæðagreiðsla meðal félagsmanna Iðnsveinafélagsins og þar var samþykkt að ganga í FIT. Þeir voru svo vel stæðir að þeir voru með mann í fullu starfi á skrifstofunni hjá sér. Sá heitir Ólafur S. Magnússon og er í dag ritari í stjórn FIT.
Eitt af því ánægjulegasta sem áorkað hefur verið er stofnun IÐUNNAR-Fræðsluseturs. Ég held því fram að IÐAN sé hreinn lífselexír. Hún er orðin geysistór og öflug stofnun vegna þess að okkur tókst að semja við atvinnurekendur okkar um endurmenntunargjöld. Þau eru ákveðið hlutfall af launum félagsmanna. Þarna er námskeiðahald fyrir allar iðngreinar í slíkum mæli að í raun er stöðugt verið að nútímavæða greinarnar. Hildur Elín Vignir framkvæmdastjóri og aðrir starfsmenn IÐUNNAR hafa lyft grettistaki í þeim efnum,“ segir Ármann Ægir að lokum.

Haukur Már Haraldsson