„Þegar við horfum tíu ár aftur í tímann er ljóst að námskeiðum hefur fjölgað verulega og við fáum fleira fólk hingað inn. Það hefur fjölgað í mannvirkjageiranum undanfarin ár, eftir smá bakslag í heimsfaraldrinum,“ segir Ólafur Ástgeirsson, leiðtogi bygginga- og mannvirkjagreina hjá Iðunni fræðslusetri. Á sviðinu er boðið upp á námskeið fyrir fólk sem starfar í húsasmíði, húsgagnasmíði, málaraiðn, múraraiðn, pípulögnum, veggfóðrun og dúkalögn og skrúðgarðyrkju.

Ólafur segir að áherslan sé á að bjóða upp á fræðslu um nýjungar í þeim málefnum sem snerta iðnaðinn hverju sinni. Hann nefnir strax að undanfarin ár hafi mikil umfjöllun verið í samfélaginu um raka og myglu í húsum. Iðan hefur haldið fjölmörg námskeið í þeim fræðum en Sylgja Dögg Sigurjónsdóttir, sérfræðingur í þeim vandamálum, er sú sem hefur kennt þau námskeið ásamt tæknimönnum sem fjalla um praktískar lausnir þegar kemur að raka og myglu. „Þetta eru samtals 16 klukkustunda námskeið sem kennd eru í þremur hlutum,“ segir Ólafur um þessi námskeið. Hann segir mörg dæmi þess að mygla geti haft slæm áhrif á heilsu fólks og við það vilji enginn búa þar sem hana er að finna. „Þetta er svo sem ekkert nýtt og hefur alltaf verið til en tæknin til að greina þetta hefur batnað. Svo er fólk ef til vill viðkvæmara fyrir svona löguðu núna en áður fyrr, vegna þess hve hreinlætið í lífi fólks er orðið mikið.“

Ólafur segir að þrátt fyrir að námskeið Iðunnar séu fyrst og fremst ætluð iðnaðarmönnum í byggingageiranum sæki þau einnig tæknifólk og aðrir sem tengjast byggingariðnaði eða byggingum yfirleitt. Allir séu velkomnir að sækja námskeiðin.

Um 200 námskeið eru haldin á sviðinu á hverju starfsári Iðunnar. Sum námskeiðin eru haldin nokkrum sinnum yfir árið eða á mismunandi stöðum. „Við höldum líka námskeið á landsbyggðinni; á Akureyri, Reyðarfirði, Selfossi, Ísafirði og víðar. Fólk greiðir sama verð úti á landi,“ áréttar Ólafur. Hann segir að nemendafjöldinn á bygginga- og mannvirkjasviði sé um 2.000 á ári.

Gervigreindin ryður sér til rúms

Ólafur nefnir að námskeið í brunaþéttingum séu sívinsæl, auk raka- og myglunámskeiðanna. Hins vegar hafi gervigreindarnámskeið verið að ryðja sér til rúms að undanförnu og séu orðin mjög vinsæl. „Gervigreindin er ekki að fara að útrýma iðnaðarmönnum en hún getur aðstoðað þá við þætti eins og greiningu útboðsgagna og tilboðsgerð, svo eitthvað sé nefnt. Hún getur greint kostnaðarliði og annað slíkt. Oft er um að ræða útboðsgögn sem hlaupa á tugum eða hundruðum blaðsíðna,“ segir hann til útskýringar. Einnig sé hægt að nýta gervigreind í tengslum við áætlanagerð, útreikninga og uppgjör.

„Við höfum verið að bjóða upp á almenn námskeið í gervigreind en ég ákvað strax að taka þann pólinn í hæðina að skoða hvernig þessi tækni getur nýst fólki í byggingariðnaði. Þetta eru þriggja tíma námskeið, stutt og hnitmiðuð. Almennt reynum við að halda okkur við að hafa námskeiðin frekar styttri en lengri svo fólk þurfi ekki að vera frá vinnu dögum saman. Mér heyrast flestir vera ánægðir með þá nálgun.“

Öryggis- og lokaúttekt

Annað námskeið sem hefur verið gífurlega vinsælt á sviðinu er námskeið sem heitir Öryggis- og lokaúttekt – skil á gögnum til byggingafulltrúa. Ólafur segist hafa heyrt frá byggingameisturum að öryggis- og lokaúttekt væri flókið og þungt ferli. Hann hafi í kjölfarið ákveðið að bjóða upp á námskeið þar sem farið er yfir þessa vinnu. „Þetta hefur í stuttu máli verið gífurlega vinsælt. Þegar hafa á annað hundrað sótt þessi námskeið og við byrjuðum bara síðastliðið vor. Með þessu erum við að auðvelda fólki að komast í gegnum það ferli að ljúka verkefnum í samræmi við lög og reglugerðir. Í því samhengi ber að hafa í huga að það er stöðugt verið að breyta reglugerðum. Við þurfum því að vera á tánum og fylgjast vel með. Núna síðast komu inn kröfur um lífsferilsgreiningar fyrir byggingar en í þeim felst meðal annars greining á endingu byggingarefna,“ útskýrir hann og bætir við að þessu beri að skila þegar teikningar og gögn vegna nýrra bygginga eru lögð inn.

Ólafur segir að gífurlega fjölbreytt flóra fólks sæki námskeiðin á sviðinu. Iðngreinarnar sem tilheyra sviðinu eru sjö talsins – allar ólíkar – og svo koma ýmist verktakar, starfsmenn verktakafyrirtækja eða iðnmeistarar á námskeiðin. „Það eru allir félagsmenn sem sækja námskeiðin hjá okkur en þeir greiða líka fullt gjald fyrir þau. Það eru eiginlega engir aðrir með þessa fræðslu, svo þetta laðar ýmsa hópa að. Við bjóðum upp á fræðslu í mjög sérhæfðum viðfangsefnum og námskeiðin eru öllum opin þrátt fyrir að þau byggi á því að fólk sem sæki þau sé með iðnmenntun. Það er gott að fólk komi sem er með þennan faglega og verklega grunn.“

Vistvænum byggingum fjölgar

Vistvænar byggingar hafa verið ofarlega á baugi að undanförnu. Ólafur segir að aukist hafi mjög að verktakar byggi hús sem eru svansvottuð eða með BREEAM-vottun. Iðan hefur bæði átt í samstarfi við Umhverfis- og skipulagsstofnun sem og Grænni byggð, frjáls félagasamtök sem stofnuð voru til að hvetja til sjálfbærrar þróunar byggðar. „Okkar keppikefli hefur verið að kynna fyrir okkar félagsfólki hvað felst í þessum vottunum og hvernig þú nálgast svansvottað húsnæði sem iðnaðarmaður. Í svansvottuðum húsum eru ekki notuð efni eins og lím eða önnur efni sem eru með leysiefnum sem innihalda hættulegar gufur. Það má ekki nota efni sem valda krabbameinum eða eru hormónabreytandi. Um þetta gilda mjög strangar reglur. Þeir sem byggja slík hús vinna í allt öðru umhverfi en aðrir.

Komið hefur í ljós að þeir sem unnið hafa með þessi vistvænu efni eru í auknum mæli farnir að kaupa þau í verkefni sem ekki lúta svansvottun. Þetta eru vörur á svipuðu verði og þeir skapa sér auk þess heilsusamlegri vinnuaðstæður með þeim valkosti,“ segir Ólafur.

Endurmenntun í garðyrkju

Iðan hefur átt í samstarfi við Garðyrkjuskólann í Hveragerði um endurmenntun garðyrkjumanna. Skólinn tilheyrir Fjölbrautaskóla Suðurlands. „Þeir bjóða upp á endurmenntun fyrir garðyrkjumenn og við erum að bjóða okkar félagsfólki að sækja þessi námskeið. Þetta eru að jafnaði sjö til átta námskeið á önn sem ætluð eru garðyrkjufólki og öðrum sem áhuga hafa,“ segir Ólafur og bætir við að samvinnan við garðyrkjuskólann hafi verið mjög góð.

Viðtalið birtist fyrst í Fréttabréfi FIT.