Vilborg hóf störf sem framkvæmdastjóri í september 2024 og er því búin að gegna því hlutverki í tæplega eitt og hálft ár. Hún gegndi áður stöðu forstjóra Já, frá ársbyjun 2019, en tók við sem stjórnandi rekstrareiningarinnar Vefmiðlar og útvarp hjá Sýn þegar Sýn keypti fyrirtækið síðla árs 2023. Svo tók hún u-beygju. „Það opnaðist alveg nýr heimur fyrir mér þegar ég byrjaði hér. Ég hafði haft fáa snertifleti við viðfangsefni Iðunnar áður en ég kom hingað og hér hef ég lært margt á skömmum tíma,“ segir hún.

Hjá Iðunni hefur Vilborg að sögn haft tækifæri til að kynnast frábæru fólki auk þess að læra inn á heim fræðslu og iðnaðar almennt. „Það hefur verið mjög spennandi og skemmtilegt að setja sig inn í þessi viðfangsefni. Hér eru áskoranir en líka heilmörg tækifæri. Félagsfólk Iðunnar er mjög fjölbreyttur hópur fólks og við leggjum okkur öll fram við að mæta þörfum þess og vera sveigjanleg. Í því felst alltaf svolítil áskorun,“ segir Vilborg aðspurð.

Tímarnir breytast hratt

Mikilvægt er fyrir Iðuna að fylgjast vel með þeirri þróun sem verður í iðngreinum svo hægt sé að uppfylla hlutverk Iðunnar og mæta þörfum félagsmanna hvað endurmenntun varðar. „Hlutverk okkar er að stuðla að því að bæta hæfni starfsfólks og fyrirtækja í iðngreinum, svo við þurfum að vera á tánum. Tímarnir breytast hratt og kannski aldrei hraðar en einmitt núna. Það er skemmtileg áskorun að fylgjast með þessu og eiga í samskiptum við félagsfólk, fyrirtæki og aðra hagaðila með það að markmiði að veita sem allra besta þjónustu og vera leiðandi á sviði endurmenntunar í iðnaði,“ segir Vilborg og bætir við að ekki aðeins hafi ný tækni áhrif á iðngreinar heldur einnig kennsluaðferðir og -fyrirkomulag. „Við erum búin að stilla upp góðu plani um hvernig við ætlum að kynna okkur og hvernig við getum verið á tánum þegar kemur að því að hlusta eftir þörfum markaðarins,“ segir hún.

„Í því felast til dæmis heimsóknir í fyrirtæki en við munum líka á þessu ári halda fræðsluþing víða um land þar sem við gefum landsbyggðinni góðan fókus,“ bætir hún við. Fjögur slík þing eru á dagskránni; á Vesturlandi í mars, Austurlandi í apríl og svo Suður- og Norðurlandi í haust. „Þessi þing munu öðrum þræði snúast um að kynna okkar starfsemi en fyrst og fremst að hlusta. Við viljum fá að heyra hvað félagsfólk vill og hverjar þarfirnar eru í iðngreinum.“

Vilborg nefnir einnig að Iðan sé að vinna að undirbúningi spurningakönnunar sem send verður félagsfólki. „Ég hvet fólk til að taka þátt í þessari könnun því hún mun hjálpa okkur að veita sem besta þjónustu. Þar er meðal annars spurt um áskoranir í ólíkum iðngreinum og störfum, hvernig fólki hentar best að fá fræðslu auk þess sem spurt er um ýmis praktísk mál og áskoranir þar að lútandi,“ segir Vilborg.

Iðan hefur umsjón með sveinsprófum í 29 iðngreinum

Félagsfólk Iðunnar er um 15.500 talsins en félagsfólk í FIT er þar á meðal. „Við sjáum það að félagsfólki okkar fjölgar ár frá ári enda hefur ásókn í iðnnám aukist. Við önnumst framkvæmd sveinsprófa í 29 iðngreinum en á síðasta ári þreyttu um 800 manns í sveinspróf í þeim greinum. Það er hátt í 70% aukning yfir 10 ára tímabil. Það er augljóslega mikil þörf á fagmenntuðu fólki og því mikil tækifæri á þessum starfsvettvangi,“ segir Vilborg sem bætir við að iðn- og tæknimenntun geti verið ávísun á góð lífskjör. Verkefnin um allt samfélag séu næg.

Sex útskriftarathafnir á síðasta ári

FIT hefur reglubundið sagt frá útskriftarathöfnum sem Iðan stendur fyrir á Hótel Nordica í Reykjavík en einnig á Akureyri. Þar fá nýsveinar afhent sín sveinsbréf. Um er að ræða hátíðlegar athafnir sem mikið er lagt í.

„Við vorum með sex slíkar athafnir á síðasta starfsári, tvær á Akureyri og fjórar í Reykjavík. Þetta eru skemmtilegar og hátíðlegar stundir þar sem okkur gefst tækifæri á að fagna og lyfta þeim upp sem hafa tekið sveinspróf og öðlast starfsréttindi. Það er okkur mjög verðmætt að hitta þarna fólkið og fylgja því inn í næsta skref; sem er símenntunin. Það er gífurlega mikilvægt fyrir fólk að hætta ekki að læra heldur tileinka sér sífellt nýjustu þekkingu. Okkar markmið er að stuðla að því að eiga fagmenntað fólk á heimsmælikvarða,“ segir Vilborg ákveðin.

15% fjölgun á milli ára

Óhætt er að fullyrða að starfsemi Iðunnar sé umfangsmikil. Á síðasta starfsári voru námskeiðin um 500 talsins en þau sóttu um 5.000 manns. Þátttakendum fjölgaði um 15% frá árinu áður. Spurð hvort svigrúm sé fyrir að taka við enn fleira fólki svarar Vilborg: „Húsnæðið okkar getur verið ákveðinn þröskuldur á tímabilum. Það er oft mikið um að vera í húsinu, ekki síst þegar sveinspróf eru í gangi, en á móti kemur að við erum ekki með öll okkar námskeið í þessu húsi. Við getum vaxið meira og fleiri mættu nýta sér endurmenntun.“

Hún bendir á að félagsfólk eigi ekki að hika við að sækja námskeið sem séu merkt öðrum iðngreinum en sinni eigin, til að bæta við þekkingu sína og færni. „Félagsfólk okkar getur sótt flest námskeið sem haldin eru á vegum Iðunnar, óháð því hvaða iðngrein námskeiðið er eyrnamerkt. Ég hvet fólk líka til að kynna sér náms- og starfsmannaskipti í Evrópu en hægt er að sækja um ERASMUS+-styrki til námsdvalar í gegnum Iðuna. Það getur verið mjög gott veganesti fyrir fólk að kynnast iðnstörfum eða -námi í öðrum löndum og víkka þannig sjóndeildarhringinn,“ segir hún.

Raunfærnimat  getur stytt námsleiðina

Einn angi af starfsemi Iðunnar er raunfærnimat. Vilborg segir að um 180 manns hafi komið í raunfærnimat á síðasta starfsári. Raunfærnimat sé fyrir þá sem hafa náð 23 ára aldri og búi a.m.k. að þriggja ára starfsreynslu í faginu. „Þú sækir um hjá okkur og ferð þá í það ferli að fá færni þína og reynslu metna til styttingar náms. Raunfærnimatið er leið til að hvetja fólk sem starfar við iðngreinar til að ná sér í starfsréttindi og um leið auka fagþekkingu sína,“ segir Vilborg.

Fólki með annað móðurmál en íslensku hefur fjölgað mjög á Íslandi á þessari öld, sérstaklega síðasta áratuginn. Vilborg segir aðspurð að þessu fylgi áskoranir í fræðslustarfi. Reglulega sé boðið upp á vinsæl námskeið á ensku en á þessu sviði séu tækifæri. „Við myndum vilja geta mætt betur fólki með annað móðurmál en íslensku. Þarna eru tækifæri, s.s. í að nýta betur tæknina til stuðnings,“ segir hún.

Vilja heyra frá félagsfólki

Eins og hér kemur fram er í mörg horn að líta í starfsemi Iðunnar. Vilborg segir að félagsfólk eigi ekki að hika við að hafa samband við Iðuna, eftir hvaða leiðum sem er, og koma fram með óskir eða ábendingar þegar kemur að símenntun. Það sé Iðunni mjög mikilvægt að heyra frá félagsfólki og vita þannig hvert hugur þess leitar hverju sinni.

Hún bendir á að félagsfólk Iðunnar fái fræðsluna hjá Iðunni að jafnaði á 75% afslætti. „Því er hægt að halda við og efla þekkingu sína á mjög hagkvæman hátt,“ segir hún og bætir við að fyrirtæki geti einnig, í gegnum Áttina, sótt um endurgreiðslu hluta þátttökugjalda á námskeiðum Iðunnar ef um er að ræða starfsfólk sem ekki er félagar í Iðunni. Það þarf því ekki endilega að vera mjög kostnaðarsamt að sækja endurmenntun.